آیا می‌توان بدون افزایش تعداد کامیون‌ها، بار بیشتری جابه‌جا کرد و هزینه‌های حمل‌ونقل را کاهش داد؟
این پرسش برای بسیاری از مدیران شرکت‌های حمل‌ونقل، پخش و توزیع اهمیت دارد. هزینه سوخت، توقف‌های طولانی خودروها، برنامه‌ریزی دشوار مأموریت‌ها و نبود اطلاعات دقیق از وضعیت ناوگان، همگی می‌توانند بهره‌وری و سودآوری عملیات را تحت تأثیر قرار دهند.
در بسیاری از شرکت‌ها، مدیران می‌دانند که هزینه‌های ناوگان بالاست، اما اطلاعات کافی برای شناسایی عوامل ایجادکننده این هزینه‌ها ندارند.
برای مثال، ممکن است یک کامیون در طول روز چند ساعت متوقف باشد، اما مشخص نباشد چه مقدار از این زمان صرف بارگیری، انتظار در محل مشتری یا روشن ماندن غیرضروری موتور شده است.
اینجاست که سیستم مدیریت ناوگان (Fleet Management System یا FMS) اهمیت پیدا می‌کند.
سیستم مدیریت ناوگان مجموعه‌ای از ابزارهای نرم‌افزاری و تجهیزات ارتباطی است که اطلاعات مربوط به موقعیت، حرکت، مسیر، توقف‌ها و عملکرد خودروها را جمع‌آوری می‌کند و در اختیار مدیران قرار می‌دهد. هدف این سیستم، ایجاد دید دقیق‌تر نسبت به عملیات و کمک به تصمیم‌گیری برای افزایش بهره‌وری و کنترل هزینه‌هاست.
یکی از نمونه‌های واقعی استفاده از این فناوری، تجربه شرکت Sonoco Recycling، از بخش‌های فعال گروه بین‌المللی Sonoco در صنعت بازیافت، است.
این شرکت با استفاده از راهکارهای مدیریت ناوگان Verizon Connect توانست برنامه‌ریزی مسیرها را بهبود دهد، توقف‌های پرهزینه را شناسایی کند و استفاده مؤثرتری از ظرفیت کامیون‌های خود داشته باشد.
طبق مطالعه موردی رسمی Verizon Connect، میانگین بار حمل‌شده در هر مسیر از حدود ۱۰ تا ۱۲ تن به ۱۷ تا ۱۸ تن رسید. همچنین شرکت بیش از ۱۰۰ هزار دلار صرفه‌جویی در هزینه سوخت ناشی از کاهش توقف با موتور روشن گزارش کرد.
اما Sonoco برای دستیابی به این نتایج چه اقداماتی انجام داد؟
Sonoco Recycling با چه چالش‌هایی در مدیریت ناوگان مواجه بود؟
Sonoco یک شرکت بین‌المللی فعال در صنعت بسته‌بندی و بازیافت است. بخش Sonoco Recycling مواد قابل‌بازیافت را از مشتریان جمع‌آوری و به مراکز پردازش منتقل می‌کند.
بر اساس مطالعه موردی Verizon Connect، این بخش در زمان اجرای پروژه، ناوگانی شامل ۸۳ کامیون را برای جمع‌آوری مواد و انتقال آن‌ها به ۲۱ مرکز بازیافت در جنوب ایالات متحده مدیریت می‌کرد.
پیش از اجرای راهکار جدید، بخش مهمی از عملیات به تماس‌های تلفنی، برنامه‌ریزی دستی و تجربه کارکنان باسابقه وابسته بود.
این وضعیت سه چالش اصلی ایجاد کرده بود:
۱. نبود دید کافی نسبت به موقعیت خودروها
مدیران نمی‌توانستند موقعیت کامیون‌ها را به‌صورت متمرکز و نزدیک به لحظه مشاهده کنند. بنابراین، برای اطلاع از وضعیت مأموریت‌ها، تماس‌های متعددی میان مشتریان، واحد فروش، مدیران مراکز و رانندگان برقرار می‌شد.
۲. وابستگی برنامه‌ریزی مسیرها به تجربه کارکنان
اطلاعات مهمی مانند مسیرهای مناسب و ترجیحات مشتریان عمدتاً در اختیار کارکنان باتجربه بود. این موضوع برنامه‌ریزی مأموریت‌ها و آموزش رانندگان جدید را دشوار می‌کرد.
۳. توقف‌های طولانی و استفاده ناکافی از ظرفیت ناوگان
نبود داده‌های دقیق درباره توقف‌ها و عملکرد مسیرها، شناسایی عوامل اتلاف زمان و هزینه را دشوار کرده بود.
Sonoco برای رفع این مشکلات، راهکار Verizon Connect Fleet را به کار گرفت و از ابزارهای مکمل آن برای مدیریت عملیات رانندگان و ثبت اطلاعات استفاده کرد.
راهکار اول: ردیابی GPS و مشاهده موقعیت خودروها
نخستین اقدام Sonoco، استفاده از فناوری ردیابی GPS برای مشاهده موقعیت کامیون‌ها بود.
GPS یک فناوری موقعیت‌یابی ماهواره‌ای است که امکان تعیین موقعیت جغرافیایی خودرو را فراهم می‌کند. در سیستم‌های مدیریت ناوگان، اطلاعات موقعیت از طریق تجهیزات ارتباطی به نرم‌افزار مدیریتی ارسال می‌شود و مدیر می‌تواند وضعیت خودروها را روی نقشه مشاهده کند.
این قابلیت چه مشکلی را حل می‌کند؟
فرض کنید یک شرکت پخش دارای ۵۰ کامیون است که هر روز به مشتریان مختلف خدمات ارائه می‌کنند.
یکی از مشتریان تماس می‌گیرد و می‌پرسد: «کامیون چه زمانی به مقصد می‌رسد؟»
در روش سنتی، مسئول توزیع باید با راننده تماس بگیرد، موقعیت او را بپرسد و سپس به مشتری پاسخ دهد.
اما با استفاده از سامانه ردیابی ناوگان، مسئول عملیات می‌تواند موقعیت خودرو، آخرین وضعیت حرکت و مسیر طی‌شده را مستقیماً بررسی کند.
این اطلاعات پیگیری مأموریت‌ها را ساده‌تر می‌کند و وابستگی به تماس‌های مکرر را کاهش می‌دهد.
Sonoco چه اقدامی انجام داد؟
Sonoco با استفاده از Verizon Connect Fleet به اطلاعات نزدیک به لحظه درباره موقعیت کامیون‌ها، نحوه حرکت آن‌ها و مسیرهای طی‌شده دسترسی پیدا کرد.
در نتیجه، مدیران توانستند وضعیت خودروها را سریع‌تر بررسی کنند و هماهنگی بهتری میان رانندگان و واحدهای عملیاتی ایجاد کنند.
نتیجه عملیاتی: کاهش وابستگی به پیگیری تلفنی و افزایش شفافیت وضعیت مأموریت‌ها.
راهکار دوم: مدیریت و بهینه‌سازی مسیرهای حمل‌ونقل
ردیابی GPS نشان می‌دهد خودرو در چه موقعیتی قرار دارد؛ اما مدیریت مسیر یک مرحله فراتر می‌رود.
در مدیریت مسیر، هدف این است که مأموریت‌ها با توجه به مقصدها، زمان‌بندی، ظرفیت خودروها و محدودیت‌های عملیاتی، به شکل مؤثرتری برنامه‌ریزی شوند.
برای مثال، فرض کنید یک کامیون باید از پنج مشتری بار جمع‌آوری کند.
اگر ترتیب مراجعه به مشتریان مناسب نباشد، ممکن است خودرو مسافت بیشتری طی کند یا زمان زیادی را در انتظار بارگیری از دست بدهد.
بررسی اطلاعات واقعی مسیرها، زمان توقف در هر مقصد و مدت انجام مأموریت‌ها می‌تواند به اصلاح برنامه‌ریزی کمک کند.
Sonoco چه اقدامی انجام داد؟
Sonoco از قابلیت‌های برنامه‌ریزی و بهینه‌سازی مسیر استفاده کرد تا اطلاعات مربوط به مشتریان، مسیرها و مدت‌زمان انجام مأموریت‌ها را بهتر مدیریت کند.
مدیران توانستند با تحلیل این داده‌ها، تعداد کامیون‌ها و رانندگان موردنیاز برای مأموریت‌های آینده را دقیق‌تر برآورد کنند.
یکی از مدیران Sonoco در مطالعه موردی توضیح داده است که پس از حدود یک ماه آموزش و کار با سیستم، زمان لازم برای تنظیم مسیرهای یک ماه به کمتر از ۴۵ دقیقه رسید.
این نتیجه نشان می‌دهد دیجیتالی‌کردن برنامه‌ریزی مسیرها می‌تواند زمان انجام فعالیت‌های مدیریتی را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد.
کاربرد این راهکار برای شرکت‌های پخش چیست؟
مدیریت هوشمند مسیر می‌تواند به پاسخگویی به پرسش‌های زیر کمک کند:
• هر خودرو باید به کدام مشتریان مراجعه کند؟
• ترتیب مناسب مراجعه به مقصدها چیست؟
• کدام مسیرها زمان یا مسافت غیرضروری دارند؟
• چگونه می‌توان مأموریت‌ها را میان خودروهای موجود بهتر توزیع کرد؟
نتیجه عملیاتی: برنامه‌ریزی دقیق‌تر، کاهش اتلاف زمان و استفاده بهتر از ظرفیت ناوگان.
راهکار سوم: پایش توقف با موتور روشن و کاهش هزینه سوخت
یکی از عوامل مؤثر بر هزینه‌های ناوگان، روشن ماندن موتور خودرو هنگام توقف است.
در مدیریت ناوگان، اصطلاح Idling به وضعیتی گفته می‌شود که موتور خودرو روشن است، اما خودرو حرکت نمی‌کند.
برای مثال، کامیونی را در نظر بگیرید که هنگام انتظار برای بارگیری، ۳۰ دقیقه با موتور روشن متوقف مانده است.
اگر چنین توقف‌هایی هر روز در تعداد زیادی از خودروها تکرار شوند، مصرف سوخت و هزینه‌های عملیاتی افزایش پیدا می‌کند.
البته همه توقف‌ها غیرضروری نیستند؛ در برخی مأموریت‌ها، روشن ماندن موتور برای استفاده از تجهیزات جانبی ضرورت دارد.
سیستم مدیریت ناوگان چه اطلاعاتی ارائه می‌دهد؟
بسته به نوع تجهیزات و داده‌های در دسترس، سیستم می‌تواند اطلاعاتی مانند مدت توقف، محل توقف و زمان روشن بودن موتور را ثبت کند.
مدیر ناوگان با بررسی این اطلاعات می‌تواند مشخص کند:
• کدام خودروها توقف‌های طولانی‌تری دارند؟
• توقف‌های پرتکرار بیشتر در چه محل‌هایی اتفاق می‌افتند؟
• آیا توقف به شرایط بارگیری و تخلیه مربوط است؟
• کدام توقف‌ها قابلیت کاهش دارند؟
Sonoco چگونه از این اطلاعات استفاده کرد؟
Sonoco با بررسی داده‌های توقف توانست برخی مشکلات تکرارشونده در محل مشتریان را شناسایی کند.
برای مثال، گاهی وجود مانع در مسیر دسترسی به تریلر باعث می‌شد راننده زمان بیشتری در محل مشتری صرف کند.
مدیران با استفاده از اطلاعات ثبت‌شده توانستند این مشکلات را با مشتریان مطرح کنند و برای برطرف‌کردن آن‌ها اقدام کنند.
طبق مطالعه موردی Verizon Connect، کاهش زمان توقف با موتور روشن به بیش از ۱۰۰ هزار دلار صرفه‌جویی در هزینه سوخت منجر شد.
بازه زمانی دقیق این صرفه‌جویی در گزارش مشخص نشده است.
نتیجه عملیاتی: شناسایی عوامل اتلاف سوخت و زمان، و تصمیم‌گیری بر اساس داده‌های واقعی به‌جای حدس و گمان.
راهکار چهارم: مدیریت ساعات رانندگی و برنامه‌ریزی مأموریت‌ها
در ناوگان‌های بزرگ، هماهنگی میان ساعات فعالیت رانندگان و برنامه مأموریت‌ها اهمیت زیادی دارد.
ممکن است یک کامیون برای انجام مأموریت آماده باشد، اما راننده آن به دلیل محدودیت ساعات کار و استراحت مجاز، امکان انجام سفر جدید را نداشته باشد.
در پروژه Sonoco، راهکار Verizon Connect از قابلیت ثبت الکترونیکی ساعات رانندگی، موسوم به ELD، برای پایش ساعات کار رانندگان استفاده می‌کرد.
این اطلاعات به مدیران کمک می‌کرد از چند روز قبل مشخص کنند کدام رانندگان امکان انجام مأموریت دارند و چه زمانی لازم است برنامه یا راننده تغییر کند.
نتیجه عملیاتی: برنامه‌ریزی دقیق‌تر مأموریت‌ها و کاهش تغییرات پیش‌بینی‌نشده در تخصیص رانندگان.
این قابلیت مربوط به راهکار استفاده‌شده در پروژه Sonoco و مقررات ساعات رانندگی در آمریکاست. امکانات مشابه در سایر سامانه‌ها به نوع محصول و شرایط اجرایی بستگی دارد.
راهکار پنجم: ثبت دیجیتال وضعیت خودروها و تجهیزات
یکی دیگر از چالش‌های عملیات حمل‌ونقل، مستندسازی وضعیت خودروها و تریلرهاست.
اگر آسیب واردشده به یک تریلر به‌درستی ثبت نشود، تعیین زمان وقوع آسیب و مسئولیت هزینه تعمیر دشوار خواهد بود.
در Sonoco، رانندگان می‌توانستند از وضعیت تریلر عکس بگیرند و اطلاعات مربوط به آن را ثبت کنند.
این اقدام اهمیت ویژه‌ای داشت؛ زیرا برخی تریلرها برای چند هفته در محل مشتریان باقی می‌ماندند و بدون مستندات تصویری، تعیین زمان ایجاد آسیب دشوار بود.
بر اساس گزارش Verizon Connect، این شرکت با ثبت و پیگیری آسیب‌های تریلر توانست حداقل ۶۰ هزار دلار در هزینه تعمیرات صرفه‌جویی کند.
همچنین Sonoco از ابزار مکمل Verizon Connect Workforce برای دیجیتالی‌کردن برخی فرم‌ها و فعالیت‌های اداری رانندگان استفاده کرد.
به این ترتیب، بخشی از فرایندهای کاغذی کاهش یافت و ثبت اطلاعات ساده‌تر شد.
نتیجه عملیاتی: مستندسازی دقیق‌تر وضعیت تجهیزات، کاهش اختلافات و بهبود دسترسی به سوابق.
این قابلیت‌ها مربوط به مجموعه راهکارهای استفاده‌شده در پروژه Sonoco هستند و لزوماً در تمام سامانه‌های FMS وجود ندارند.
نتایج اجرای سیستم مدیریت ناوگان در Sonoco
مطالعه موردی Verizon Connect چند دستاورد مهم را گزارش کرده است.
افزایش میانگین بار حمل‌شده در هر مسیر
میانگین بار از حدود ۱۰ تا ۱۲ تن به ۱۷ تا ۱۸ تن رسید.
این تغییر به معنای افزایش ظرفیت فنی یا مجاز کامیون‌ها نیست؛ بلکه نشان‌دهنده استفاده مؤثرتر از ظرفیت موجود در عملیات حمل‌ونقل است.
بیش از ۱۰۰ هزار دلار صرفه‌جویی در هزینه سوخت
کاهش زمان توقف با موتور روشن به کنترل مصرف سوخت کمک کرد.
حداقل ۶۰ هزار دلار صرفه‌جویی در هزینه تعمیر آسیب‌های تریلر
مستندسازی وضعیت تریلرها و پیگیری دقیق‌تر آسیب‌ها، امکان مدیریت بهتر هزینه‌های تعمیر را فراهم کرد.
بهبود برنامه‌ریزی مسیرها و رانندگان
دسترسی به اطلاعات موقعیت، زمان فعالیت رانندگان و عملکرد مسیرها به مدیران کمک کرد تصمیم‌های عملیاتی را با اطلاعات دقیق‌تری اتخاذ کنند.
این نتایج بر اساس اظهارات مدیران Sonoco در مطالعه موردی منتشرشده توسط Verizon Connect هستند و دستیابی به نتایج مشابه در سایر شرکت‌ها تضمین‌شده نیست.
تجربه Sonoco چه ارتباطی با خدمات مدیریت هوشمند ناوگان کارپو دارد؟
اگرچه پروژه Sonoco با راهکارهای Verizon Connect اجرا شده است، بسیاری از چالش‌های آن برای شرکت‌های حمل‌ونقل و پخش در ایران نیز آشنا هستند.
نبود اطلاعات لحظه‌ای از خودروها، تأخیر در مأموریت‌ها، توقف‌های طولانی و دشواری بررسی عملکرد ناوگان، از جمله مسائلی هستند که مدیریت روزانه عملیات را پیچیده می‌کنند.
راهکارهای مدیریت هوشمند ناوگان کارپو با تمرکز بر ردیابی خودروها، مدیریت مسیر و مأموریت و تحلیل داده‌های عملیاتی، به شرکت‌ها کمک می‌کنند دید دقیق‌تری نسبت به فعالیت ناوگان خود داشته باشند.
ردیابی خودروها؛ اطلاع از وضعیت ناوگان
با استفاده از ردیابی GPS، مدیران می‌توانند موقعیت خودروها و تاریخچه حرکت آن‌ها را بررسی کنند.
این اطلاعات برای پیگیری مأموریت‌ها، بررسی تأخیرها و هماهنگی بهتر عملیات کاربرد دارند.
مدیریت مسیر و مأموریت؛ برنامه‌ریزی بهتر توزیع
در عملیات پخش و توزیع، برنامه‌ریزی مسیرها و بررسی اطلاعات مأموریت‌ها می‌تواند به شناسایی مسیرهای ناکارآمد و بهبود استفاده از خودروها کمک کند.
برای مثال، اگر یک مسیر به‌طور مکرر با تأخیر انجام شود، مدیر می‌تواند با بررسی اطلاعات سفر، عوامل احتمالی تأخیر را شناسایی کند.
پایش توقف‌ها؛ شناسایی زمان‌های غیرمولد
بررسی مدت و محل توقف خودروها به مدیران کمک می‌کند بخش‌هایی از عملیات را که زمان بیشتری مصرف می‌کنند شناسایی کنند.
برای تشخیص روشن بودن موتور در زمان توقف، وجود تجهیزات و داده‌های متناسب ضروری است.
گزارش‌های مدیریتی؛ تبدیل داده به تصمیم
اطلاعات مربوط به سفرها، مسیرها و فعالیت خودروها زمانی ارزش بیشتری ایجاد می‌کنند که مبنای تصمیم‌گیری قرار گیرند.
مدیران می‌توانند از این داده‌ها برای بازنگری در زمان‌بندی مأموریت‌ها، تخصیص خودروها و شناسایی مشکلات تکرارشونده استفاده کنند.
ارزش اصلی FMS چیست؟
کارکرد سیستم مدیریت ناوگان را می‌توان در سه مرحله توضیح داد:
مشاهده: دریافت اطلاعات موقعیت و فعالیت خودروها.
تحلیل: بررسی داده‌ها برای شناسایی توقف‌های طولانی، مسیرهای ناکارآمد و سایر مشکلات عملیاتی.
اقدام: اصلاح برنامه‌ریزی، تخصیص خودروها و فرایندهای اجرایی بر اساس نتایج تحلیل.
به این ترتیب، سیستم مدیریت ناوگان از یک ابزار نمایش موقعیت خودرو به ابزاری برای پشتیبانی از تصمیم‌گیری مدیریتی تبدیل می‌شود.
امکانات دقیق هر پروژه کارپو به راهکار انتخاب‌شده، تجهیزات نصب‌شده و نیازهای عملیاتی شرکت بستگی دارد. قابلیت‌های ثبت الکترونیکی ساعات رانندگی و ثبت دیجیتال فرم‌های بازرسی که در پروژه Sonoco استفاده شده‌اند، در این مقاله به‌عنوان امکانات تأییدشده کارپو معرفی نمی‌شوند.
جمع‌بندی: افزایش بهره‌وری ناوگان از شناخت دقیق عملیات آغاز می‌شود
تجربه Sonoco Recycling نشان می‌دهد استفاده از سیستم مدیریت ناوگان FMS می‌تواند فراتر از ردیابی موقعیت خودروها باشد.
این شرکت با بهره‌گیری از اطلاعات GPS، بهینه‌سازی مسیرها، بررسی توقف با موتور روشن و ابزارهای ثبت دیجیتال توانست عملیات حمل‌ونقل خود را بهتر مدیریت کند.
افزایش میانگین بار حمل‌شده در هر مسیر و صرفه‌جویی‌های گزارش‌شده در هزینه سوخت و تعمیرات، از مهم‌ترین نتایج این تغییرات بودند.
برای شرکت‌های حمل‌ونقل و پخش، پیام اصلی این تجربه آن است که پیش از سرمایه‌گذاری برای افزایش تعداد خودروها، باید بررسی کنند چه مقدار از ظرفیت موجود ناوگان به دلیل نبود اطلاعات دقیق یا فرایندهای ناکارآمد استفاده نمی‌شود.
گاهی افزایش بهره‌وری به معنای داشتن کامیون‌های بیشتر نیست؛ بلکه به معنای مدیریت هوشمندتر کامیون‌های موجود است.
مدیریت هوشمند ناوگان با کارپو
آیا می‌دانید خودروهای ناوگان شما روزانه چه مقدار زمان در توقف‌های غیرضروری، مسیرهای طولانی یا مأموریت‌های ناکارآمد از دست می‌دهند؟
راهکارهای مدیریت هوشمند ناوگان کارپو به شرکت‌های حمل‌ونقل و پخش کمک می‌کنند با ردیابی خودروها، بررسی مسیرها و تحلیل اطلاعات عملیاتی، شناخت دقیق‌تری از عملکرد ناوگان خود داشته باشند.
این اطلاعات می‌توانند مبنای تصمیم‌گیری برای اصلاح برنامه‌ریزی، کاهش اتلاف زمان و استفاده بهتر از ظرفیت موجود قرار گیرند.
برای آشنایی با راهکارهای کارپو و بررسی نیازهای ناوگان سازمان خود، با کارشناسان ما در ارتباط باشید.
منبع
https://www.verizonconnect.com/resources/case-study/sonoco-recycling/
